Những điểm mới đáng chú ý của Luật Tiếp cận thông tin năm 2026
Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026. Luật gồm 04 chương, 31 điều, quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân; trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật là mở rộng chủ thể có trách nhiệm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin. Bên cạnh cơ quan nhà nước, Luật bổ sung trách nhiệm của đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu. Quy định này có ý nghĩa quan trọng đối với các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, trong đó có giáo dục, y tế và các dịch vụ công thiết yếu khác.

Luật tiếp tục khẳng định mọi công dân đều bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.
Đáng chú ý, Luật đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong cung cấp thông tin. Cơ quan, đơn vị có trách nhiệm tăng cường cung cấp thông tin trên môi trường số, bảo đảm thông tin kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân. Cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị phải được kết nối, tích hợp với các kênh thông tin trực thuộc để cập nhật, chia sẻ thông tin, giúp công dân dễ dàng tra cứu, tải về và sử dụng.
Luật cũng quy định rõ hơn các nhóm thông tin phải được công khai. Trong lĩnh vực giáo dục, thông tin chung về cơ sở giáo dục; thu, chi tài chính; điều kiện bảo đảm chất lượng; kế hoạch và kết quả hoạt động đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên; điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, nghiên cứu, kế hoạch và kết quả hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp là những nội dung thuộc diện phải công khai.
Về hình thức công khai thông tin, Luật bổ sung, làm rõ việc công khai trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin, trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị. Trường hợp pháp luật chưa quy định cụ thể thời điểm công khai thì chậm nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày tạo ra thông tin, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền phải công khai thông tin.
Luật quy định công dân có thể yêu cầu cung cấp thông tin bằng nhiều hình thức, trong đó có hình thức qua mạng Internet, thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc các nền tảng số khác do cơ quan, đơn vị có thẩm quyền công bố. Người yêu cầu cung cấp thông tin tại trụ sở cơ quan, đơn vị được sử dụng điện thoại di động và các phương tiện kỹ thuật cá nhân để sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Bên cạnh việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, Luật cũng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm như cố ý cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, trì hoãn hoặc không cung cấp thông tin theo quy định; cản trở hoạt động cung cấp thông tin; phát tán, mua bán trái pháp luật hoặc cố ý làm lộ thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh.
Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nâng cao trách nhiệm công khai, minh bạch của cơ quan, đơn vị; đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, phục vụ Nhân dân.
Đối với ngành Giáo dục, việc tuyên truyền, phổ biến Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 cần gắn với thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ sở giáo dục; tăng cường đăng tải thông tin chính thống trên cổng thông tin điện tử, website, fanpage, Zalo và các kênh truyền thông của đơn vị; bảo đảm cán bộ, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và Nhân dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời.
Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo
