Học tập suốt đời trong kỷ nguyên số
Trong kỷ nguyên số, học tập suốt đời đã trở thành yêu cầu tất yếu của mỗi cá nhân và cả xã hội. Học tập suốt đời là nền tảng quan trọng để nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương và đất nước.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh (bên trái) trao thưởng cho em Đặng Huy Hậu, học sinh Trường THPT Chuyên Thăng Long - Đà Lạt đoạt huy chương Bạc Olympic Tin học quốc tế
Hành trình không ngưng nghỉ
Giữa không gian trầm mặc của Đà Lạt, dịch giả Thân Trọng Sơn - một nhà giáo đã bước qua tuổi xưa nay hiếm, vẫn miệt mài bên những trang bản thảo. Với ông, mỗi ngày không học thêm một kiến thức mới, không đọc thêm một trang sách tiếng Pháp, tiếng Anh là một ngày “ngừng thở” về mặt trí tuệ. Học, theo ông, không chỉ để tích lũy tri thức mà còn để làm mới tâm hồn, giúp tư duy không ngừng vận động.
Cách đó không xa, trên những cánh đồng rau, hoa của Lâm Đồng, những nông dân như chị Dương Lê Tuyết Nhung (33 tuổi, phường 3 Bảo Lộc) lại kể một câu chuyện khác về việc học. Không qua trường lớp bài bản về kinh doanh, công nghệ, chị học từ thực tiễn sản xuất, từ internet, từ bạn bè, đối tác để từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất tinh nghệ. Từ củ nghệ bình dị, chị xây dựng thương hiệu viên nghệ chất lượng, tiêu thụ ổn định, tạo việc làm cho hơn 30 lao động địa phương.
Hai con người, hai thế hệ, hai lĩnh vực khác nhau nhưng họ gặp nhau ở một điểm chung: Coi việc học là một tiến trình tự thân, liên tục và không có điểm dừng. Họ như những “người thợ dệt” đang dùng tri thức để “dệt” nên giá trị mới cho chính mình và quê hương.
Những câu chuyện ấy cho thấy học tập suốt đời không bị bó hẹp trong bằng cấp, trường lớp hay tuổi tác, mà là một quá trình tự thân, bền bỉ trong đời sống hằng ngày. Đó là hành trình liên tục làm mới tri thức, rèn luyện kỹ năng để thích ứng với công việc, với sự vận động của kinh tế - xã hội và những yêu cầu ngày càng cao của thời đại.
Dịch giả Thân Trọng Sơn: "Học không chỉ để tích lũy tri thức mà còn để làm mới tâm hồn, giúp tư duy không ngừng vận động"
“Học tập không phải là ghi nhớ thụ động, mà là quá trình rèn luyện tư duy phát triển, trong đó mỗi lần học là một cơ hội để tự soi chiếu và làm mới bản thân.” Dịch giả Thân Trọng Sơn
Theo dịch giả Thân Trọng Sơn, học không chỉ là tiếp nhận tri thức mới để mở rộng biên giới tư duy, mà còn là quá trình chủ động sàng lọc, rũ bỏ những kiến thức, kinh nghiệm lỗi thời, để thích ứng kịp thời với công nghệ và phương thức làm việc mới. Điều quan trọng nhất là phương pháp học phù hợp và sự kiên trì. Khi biết chia nhỏ nội dung, duy trì thói quen học mỗi ngày chỉ từ 10 - 15 phút, tri thức được tích lũy theo thời gian. Nhờ cách học ấy, dù đã ngoài 80 tuổi, ông không chỉ thông thạo nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Đức và biết thêm tiếng Nga, Trung, mà còn sử dụng thành thạo máy tính, thiết bị thông minh và các công cụ trí tuệ nhân tạo để phục vụ nghiên cứu, dịch thuật và trao đổi học thuật.
Còn với chị Tuyết Nhung, hiệu quả của việc học đến từ mục tiêu rõ ràng và sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn. “Trong quá trình sản xuất và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, tôi luôn chủ động tìm tài liệu, học hỏi từ đối tác, bạn hàng rồi trực tiếp thử nghiệm để điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện của mình”, chị chia sẻ. Chính cách học linh hoạt, thực chất ấy đã giúp doanh nghiệp chị có chỗ đứng vững chắc trong môi trường kinh doanh cạnh tranh, đầy biến động.
Lan tỏa dòng chảy tri thức
Dù học tập suốt đời là hành trình mang tính tự thân, đòi hỏi sự chủ động của mỗi cá nhân nhưng tại Lâm Đồng, hành trình ấy luôn có sự đồng hành của tổ chức và cộng đồng. Thời gian qua, tỉnh đã triển khai nhiều chủ trương, chương trình nhằm cổ vũ tinh thần tự học, học tập suốt đời trong Nhân dân. Tiêu biểu là Chương trình 387 và Chương trình 667 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng xã hội học tập và công dân học tập giai đoạn 2021 - 2030.
Chị Dương Lê Tuyết Nhung (phải) tự học từ thực tiễn để có chỗ đứng trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh
Theo bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh, hội đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ban ngành liên quan, tham mưu UBND các cấp xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể. Nội dung của các chương trình này được lồng ghép vào các phong trào, cuộc vận động ở địa phương để tuyên truyền, vận động người dân chủ động học tập, tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, cải tiến khoa học - kỹ thuật...; đồng thời đẩy mạnh hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng theo phương châm “Cần gì học nấy”, đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân.
Những kết quả đó cho thấy, khi tinh thần tự học của mỗi cá nhân được khơi dậy và có sự đồng hành bền bỉ của tổ chức, cộng đồng, học tập suốt đời không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành một dòng chảy lan tỏa trong đời sống xã hội. Chính dòng chảy tri thức ấy là nền tảng để nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và mở ra con đường phát triển bền vững cho Lâm Đồng trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
Đến nay, toàn tỉnh Lâm Đồng có hơn 37% công dân học tập; trên 73% gia đình học tập (gần 615.000 gia đình); gần 67% dòng họ học tập (264 dòng họ); 96% cộng đồng học tập (gần 2.600 cộng đồng) và 86% đơn vị học tập (1.920 đơn vị).
Nhật Quỳnh
