Xây dựng không gian số cho thiếu nhi
Trong bối cảnh chuyển đổi số, internet và mạng xã hội vừa mở ra cơ hội học tập, sáng tạo cho trẻ em nhưng tiềm ẩn không ít rủi ro. Từ thực tiễn đó, nhiều liên đội trường học trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai các mô hình trải nghiệm số sáng tạo, an toàn, bổ ích.
Công nghệ trở thành cầu nối giúp lịch sử trở nên sinh động, dễ hiểu và giàu cảm xúc
Thực hành trải nghiệm số
Tại Liên đội Trường Tiểu học Lạc Đạo (phường Phan Thiết), mô hình “Trải nghiệm sáng tạo, trang bị kỹ năng số cho thiếu nhi” được triển khai thông qua hoạt động thay đổi ảnh đại diện trên khung ảnh kỷ niệm trực tuyến. Các em được hướng dẫn chèn ảnh vào ứng dụng tạo khung ảnh, thực hành thay đổi avatar trên mạng xã hội và làm quen với thao tác cơ bản trong môi trường số. Những khung ảnh sinh động mang biểu tượng Đội và thông điệp kỷ niệm Ngày Thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh đã tạo nên không khí sôi nổi, góp phần hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh.
Trong khi đó, Liên đội Trường Tiểu học và THCS Phan Điền (xã Hải Ninh) tập trung vào hoạt động trải nghiệm công cụ số phục vụ học tập. Học sinh được làm quen với các nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tra cứu thông tin, tìm kiếm tri thức hiệu quả trên ChatGPT, Gemini và thực hành thiết kế trên Canva với các sản phẩm gần gũi như: poster, phông nền, lịch thông báo các ngày lễ lớn. Việc trực tiếp tạo ra sản phẩm số giúp các em phát huy khả năng sáng tạo, rèn luyện tư duy logic và kỹ năng làm việc nhóm.
Thông qua chuỗi hoạt động thực hành đa dạng, học sinh từng bước hình thành năng lực số, nâng cao nhận thức về sử dụng internet an toàn và trách nhiệm.
Giáo dục lịch sử và giá trị sống
Bên cạnh trang bị kỹ năng công nghệ, nhiều liên đội đã sáng tạo đưa giáo dục truyền thống vào không gian số. Tại Liên đội Trường Tiểu học Hải Ninh 2 (xã Hải Ninh), mô hình “Những gương mặt bất tử” đã mở ra cách tiếp cận lịch sử mới mẻ. Những bức ảnh cũ của các anh hùng liệt sĩ và người con ưu tú của quê hương được phục dựng bằng công nghệ, tái hiện rõ nét và gần gũi hơn với học sinh.
Thông qua hình ảnh trực quan, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn cảm nhận sâu sắc về sự hi sinh của thế hệ đi trước, từ đó hình thành lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc. Công nghệ trở thành cầu nối giúp lịch sử trở nên sinh động, dễ hiểu và giàu cảm xúc hơn. Đây là minh chứng cho việc môi trường số không chỉ phục vụ học tập mà còn góp phần giáo dục nhân cách, bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước.
Chia sẻ về hiệu quả mô hình, Bí thư Đoàn xã Hải Ninh Lê Thị Út Hựu cho biết: “Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm số giúp thiếu nhi tiếp cận công nghệ một cách tích cực, an toàn. Các em được hình thành kỹ năng sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, biết lan tỏa thông tin tốt đẹp. Đặc biệt, khi lịch sử được tái hiện bằng công nghệ, các em tiếp cận một cách tự nhiên, hứng thú và sâu sắc hơn. Từ đó, hình thành ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh ngay từ lứa tuổi học sinh”.
Quan trọng hơn, các hoạt động trải nghiệm số đã giúp học sinh hiểu rõ trách nhiệm khi tham gia môi trường mạng. Đó là biết chia sẻ thông tin tích cực, tôn trọng cộng đồng, tránh rủi ro và bảo vệ bản thân trên internet. Từ đó, mỗi em dần hình thành tư duy số, kỹ năng hợp tác và ý thức công dân trong kỷ nguyên số.
Việc triển khai đồng bộ các mô hình trải nghiệm sáng tạo tại các liên đội trường học đã góp phần tạo dựng không gian số an toàn, lành mạnh cho thiếu nhi. Đây không chỉ là bước đổi mới nội dung sinh hoạt Đội mà còn là nền tảng quan trọng để đào tạo thế hệ công dân số tương lai. Trong thời gian tới, các liên đội sẽ tiếp tục nhân rộng những hoạt động thiết thực, góp phần xây dựng môi trường học tập thân thiện, hiện đại và giàu tính giáo dục cho thiếu nhi.
Ngọc Hân
