Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học Tiếng Anh ở Lâm Đồng: từ chủ trương đến thực tiễn nhà trường
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực giáo dục, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào dạy học ngoại ngữ, đặc biệt là môn Tiếng Anh, không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Ngành Giáo dục Lâm Đồng đang triển khai một cách bài bản, có lộ trình, gắn chặt giữa định hướng quản lý ngành và thực tiễn dạy học trong nhà trường.
Việc Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng tổ chức Cuộc thi “Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) để thiết kế các hoạt động dạy học môn Tiếng Anh cấp THCS và THPT, năm học 2025–2026” là minh chứng rõ nét cho quyết tâm đưa AI vào trường học một cách có định hướng. Cuộc thi không chỉ mang ý nghĩa phong trào mà còn là bước cụ thể hóa Kế hoạch phát triển và ứng dụng AI trong lĩnh vực giáo dục của tỉnh, trong đó xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm như: cá nhân hóa lộ trình học tập, phát triển học liệu số thông minh, đổi mới kiểm tra – đánh giá và hỗ trợ giáo viên trong thiết kế bài giảng.
Ban Giám khảo Cuộc thi, đánh giá sản phẩm ứng dụng AI
Với 354 sản phẩm dự thi đến từ các trường THCS và THPT trên toàn tỉnh, trong đó 102 sản phẩm được lựa chọn vào vòng Chung khảo, có thể thấy phong trào ứng dụng AI trong dạy học Tiếng Anh đã lan tỏa rộng khắp, phản ánh sự vào cuộc tích cực và nghiêm túc của đội ngũ giáo viên.
Từ thực tiễn các sản phẩm dự thi và ý kiến của Ban Giám khảo, có thể khẳng định rằng AI đang từng bước được định vị đúng vai trò: là công cụ hỗ trợ sư phạm, không thay thế vai trò của giáo viên. Nhiều giáo viên đã sử dụng AI để hỗ trợ thiết kế hoạt động nói, viết, luyện phát âm, xây dựng nhiệm vụ học tập phân hóa theo trình độ học sinh; qua đó chuyển vai trò người dạy từ “truyền thụ kiến thức” sang thiết kế – tổ chức – hỗ trợ hoạt động học tập.
Đáng chú ý, các sản phẩm có chất lượng đều cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa ứng dụng AI và mục tiêu bài học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. AI được khai thác như một “trợ lý” giúp tăng cường tương tác, mở rộng cơ hội thực hành ngôn ngữ và phát triển đồng đều bốn kỹ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết cho học sinh.
Bên cạnh những sản phẩm có chất lượng, một số sản phẩm còn thiên về trình chiếu, minh họa công nghệ; việc sử dụng AI chưa thực sự gắn với đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra – đánh giá; hiệu quả sư phạm chưa được làm rõ bằng minh chứng thực tiễn.
Điều này cho thấy, thách thức không nằm ở việc thiếu công cụ, mà ở năng lực thiết kế sư phạm trong môi trường số. Nếu giáo viên chỉ dừng lại ở việc “sử dụng AI”, việc ứng dụng sẽ dễ rơi vào hình thức; ngược lại, khi giáo viên làm chủ công nghệ, AI mới thực sự trở thành đòn bẩy nâng cao chất lượng dạy học.
Một trong những định hướng quan trọng được các thành viên Ban Giám khảo nhấn mạnh là ứng dụng AI cần tập trung mạnh hơn vào cá nhân hóa việc học. AI có khả năng hỗ trợ giáo viên theo dõi tiến bộ học tập của từng học sinh, thiết kế nhiệm vụ phù hợp với năng lực khác nhau và cung cấp phản hồi kịp thời. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế này, giáo viên cần được bồi dưỡng bài bản về năng lực số, đặc biệt là kỹ năng thiết kế hoạt động học tập và đánh giá năng lực trong môi trường số.
Song song đó, việc ứng dụng AI trong kiểm tra – đánh giá cần được thực hiện có kiểm soát, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và an toàn dữ liệu, tránh lạm dụng hoặc phụ thuộc quá mức vào công cụ công nghệ.
Cuộc thi chỉ là bước khởi động trong lộ trình đưa AI vào dạy học Tiếng Anh tại Lâm Đồng. Giá trị lớn nhất của Cuộc thi không nằm ở kết quả xếp giải, mà ở việc tạo ra diễn đàn chuyên môn để giáo viên học hỏi, chia sẻ và từng bước hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong nhà trường.
Thời gian tới, ngành Giáo dục tiếp tục lựa chọn, nhân rộng các sản phẩm hiệu quả, từng bước đưa ứng dụng AI trở thành thực hành sư phạm thường xuyên, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Tiếng Anh theo hướng bền vững, phù hợp yêu cầu giáo dục thời đại số.
BVK, Văn phòng Sở GDĐT
