Chìa khóa nâng cao chất lượng giáo dục
Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh đang trở thành hướng đi quan trọng trong đổi mới dạy học tại Lâm Đồng. Khi học sinh tự tin, chủ động tiếp cận kiến thức sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục bền vững.
Học sinh Trường THPT Đắk Mil thảo luận nhóm trong giờ học
Đổi mới từ thực tiễn nhà trường
Tại Trường THPT Đắk Mil (xã Đắk Mil), việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh được triển khai thông qua nhiều hình thức dạy học linh hoạt. Trong các tiết học, thay vì chỉ nghe giảng và ghi chép, học sinh được tham gia thảo luận nhóm, trình bày quan điểm, cùng nhau giải quyết các vấn đề gắn với bài học. Cô giáo Nông Thị Huệ - giáo viên của trường chia sẻ: “Trong mỗi bài học, chúng tôi cố gắng thiết kế các hoạt động để học sinh tự tìm hiểu kiến thức, thảo luận và trình bày. Giáo viên đóng vai trò định hướng, gợi mở để các em tự khám phá vấn đề. Khi được tham gia vào quá trình học, học sinh tiếp thu kiến thức tự nhiên hơn và nhớ lâu hơn. Không khí lớp học vì thế trở nên sôi nổi hơn, học sinh mạnh dạn trao đổi, chia sẻ ý kiến và tự tin thể hiện suy nghĩ của mình”.
Cùng với hoạt động thảo luận nhóm, nhà trường cũng chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, dự án học tập hoặc bài tập gắn với thực tiễn... Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh hiểu bài sâu hơn mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng trình bày và khả năng giải quyết vấn đề, đồng thời hình thành thói quen tự học.
Ông Nguyễn Kiến Huyên - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Đắk Glong (xã Quảng Khê) cũng cho rằng, việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh càng có ý nghĩa quan trọng đối với những trường có đông học sinh dân tộc thiểu số. “Nếu chỉ dạy theo cách truyền thống thì nhiều em còn e dè, ít tham gia vào bài học. Khi giáo viên tạo cơ hội để học sinh trao đổi, thảo luận và trình bày quan điểm, các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong tiếp cận kiến thức, từ đó nâng cao hiệu quả học tập”, ông Huyên chia sẻ thêm.
Phát huy tính chủ động của học sinh
Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh không phải là nội dung mới, mà đã được ngành giáo dục triển khai trong nhiều năm qua. Cùng với yêu cầu đổi mới giáo dục, các hình thức tổ chức dạy học ngày càng được đa dạng hóa, phù hợp với từng cấp học và điều kiện thực tế của mỗi địa bàn.
Trong các tiết học hiện nay, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn chú trọng tổ chức các hoạt động để học sinh tham gia vào quá trình khám phá bài học. Từ thảo luận nhóm, học tập theo dự án, trải nghiệm thực tế đến ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học… tất cả đều hướng đến mục tiêu phát huy vai trò chủ thể của học sinh trong lớp học.
Tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi có đông học sinh dân tộc thiểu số, các trường thường linh hoạt tổ chức học tập theo nhóm nhỏ, tăng cường tương tác giữa giáo viên và học sinh. Cách làm này giúp các em mạnh dạn trao đổi, từng bước hình thành sự tự tin trong học tập. Trong khi đó, ở khu vực trung tâm, nhiều trường chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học hoặc dự án học tập gắn với thực tiễn. Qua đó tạo môi trường để học sinh phát huy khả năng sáng tạo và kỹ năng làm việc nhóm. Đối với những trường có điều kiện thuận lợi hơn, việc phát huy tính tích cực của học sinh còn được thể hiện qua các câu lạc bộ học thuật, hoạt động nghiên cứu, sáng tạo hoặc các cuộc thi tìm hiểu kiến thức.
Theo ông Lê Bá Cường - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh là giải pháp quan trọng, mang tính bền vững trong nâng cao chất lượng giáo dục. Mỗi cấp học, mỗi khu vực sẽ có cách triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, nhưng điểm chung là các hoạt động dạy học đều hướng đến việc phát huy vai trò trung tâm của học sinh. Thực tế cho thấy, những trường triển khai hiệu quả phương pháp này thường có chất lượng giáo dục ổn định và bền vững hơn.
Nguyễn Hiền
